کانی های اصلی شیست ها عبارتند از: کیانیت٬ گارنت٬ استارولیت و فلدسپار که این کانی ها بصورت بلورهای درشتی در زمینه ای متشکل از کانی هایی نظیر مسکوویت٬ بیوتیت٬ کلریت٬ پلاژیوکلاز٬ اپیدوت٬ آمفیبول٬ سیلیمانیت٬ اسفن٬ سرپانتین و تالک قرار گرفته اند.

شیست ها در درجه دگرگونی پایین تا متوسط شکل می گیرند.

عکس ها در ادامه مطلب

سنگی است دانه متوسط تا دانه درشت با بافت گرانوبلاستیک که جهت گیری ترجیعی ضعیفی از خود نشان میدهد.

کانی های تیره آن گارنت و پیروکسن می باشد. سایر کانی های آن عبارتند از: اوژیت یا دیوپسید٬ هیپرستن و پلاژیو کلاز.

در تغییر آمفیبولیت به گرانولیت آمفیبول سبز به آمفیبول قهوه ای تبدیل می شود و سپس آب خود را از دست میدهد و به پیروکسن تبدیل می شود.

البته علاوه بر کانی های گفته شده کانی های دیگری نیز ممکن است در گرانولیت پیدا شوند مانند کوارتزِ٬ کیانیت٬ سیلیمانیت٬ آلکالی فلدسپار٬ کلسیت و اولیوین. اما در هر صورت فازهای آبدار مانند آمفیبول و بیوتیت  در این سنگ پیدا نمیشوند.

عکس ها در ادامه مطلب

بر اساس تركيب كاني‌شناسي گنایس ها مانند نوع كاني‌هاي كلريت ، ميكا ، سيلكات‌هاي آلومينيوم و .... مي‌توان تركيب شيميايي و كاني‌شناسي سنگ مادر و شرايط فيزيكي مؤثر در طول دگرگوني را شناسايي كرده و مورد بررسي قرار داد. 

اندازه دانه ها در گنایس متوسط تا درشت است و به خاطر کم شدن کانی های ورقه ای جهت گیری ترجیعی ضعیفی از خود نشان میدهد. البته در گنایس ها وجود کوارتز ضروری نیست.

با توجه به دانه بندی گنایس ها آنها را به دو دسته تقسیم میکنند:

الف- گنایس هموژن که پراکندگی دانه ها در آن یکسان است.

ب- گنایس هتروژن که کانی ها جهت خاصی از خود نشان میدهند. که در این صورت گنایس ها به یکی از سه شکل زیر ظاهر می شوند:

الف- گنایس چشمی

ب- گنایس قلمی

ج- گنایس موجی

البته بااید ذکر کرد این تقسیم بندی بر مبنای شکل فلدسپارها در گنایس های هتروژن انجام می شود.

 
گاهي از انواع مقاوم و زيباي گنيس به عنوان سنگ نما در ساختمان‌سازي استفاده مي‌شود.

در بسياري از نقاط ايران مانند طرقبه در شمال مشهد ، جنوب دامغان ، شمال شرق يزد و در مسير كرمان انواع متفاوتي از گنايس‌ها مشاهده شده است.

عکس ها در ادامه مطلب

دركيمبرليتها و بعضي از بازالتها، سنگهايي به صورت قطعات بيگانه ديده مي‌شود كه عناصر اصلي سازنده آن پيروكسن و گارنت قرمز است. اين سنگ خوش رنگ كه بلورهاي درشتي دارد و در دگرگوني‌هاي شديد ناحيه‌اي به وجود مي آيند . اكلوژيت يا پيروكنسيت خوانده مي‌شود. اكلوژيتها با چگالي3/4 تا 3/5 گرم بر سانتي‌متر مكعب در فشار زياد و اعماق پوسته يا گوشته فوقاني به وجود مي‌آيند، و از نظر تركيب شيميايي بسيار شبيه سنگهاي آذريني مانند بازالت و گابرو هستند . اكلوژيت‌ها تنها در شرايط بدون آب بوجود مي‌‌آيند از اينرو كاملا بي آب هستند.

نوعي سنگ دگرگوني با آمفيبول فراوان، به رنگهاي سبز روشن تا تيره و سياه است كه معمولا در اثر دگرگوني ناحيه‌ گابرو ( هورنبلند + پلاژيو كلاز ) به وجود مي‌آيد. آمفيبولها سختي زيادي داشته و بدليل مقاومت زياد در مقابل عوامل جوي جهت تزئين بنا به كار مي‌روند. از دگرگوني سنگ‌هايي با تركيب مختلف از جمله سنگ‌هاي حد واسط ، آهك‌ها و دولوميت‌هاي ناخالص ، مارن‌ها و حتي از آهك‌هاي خالصي كه تحت تاثير متاسوماتيسم سيليسي ؤ منيزيم و آهن قرار گرفته باشند بوجود مي‌آيد.

سير تحولى و رشد

 Elie de Beament و A. Daubre که در اواسط قرن نوزدهم مى‌زيسته‌اند، اولين کسانى بودند که دگرگونى ناحيه‌اى و دگرگونى مجاورتى را از هم متمايز کردند و اصطلاح دگرگونى ناحيه‌اى توسط A.Daubre وارد اين علم گرديد.
با عنوان شدن واژه ژئوسنکلينالها توسط J.D.Dana ، James Hall و E.Haug در فاصله سالهاى بين 1859 و 1910، سنگهاى دگرگونى ناحيه‌اى معنى و مفهوم ديگرى پيدا کرد. اين دانشمندان دما و فشار بالا و همچنين حرکات زمين ساختى حاکم بر اعماق اين ژئوسنکلينالها را عامل اصلى دگرگونى ناحيه‌اى دانستند.
اصطلاح دينامومتامورفيسم در سال 1886 توسط H.Rosenbusch پيشنهاد شد و بعدها دانشمندان ديگرى واژه Dynamic را براى دگرگونى کاتاکلاستيک بکار بردند.
در فاصله سالهاى بين 1870 و 1900 ، سنگ نگارى ميکروسکوپى به وجود آمد.
 Grubenmannو Niggli 1850-1924 سنگهاى دگرگونى ، ناحيه‌اى را بر حسب ترکيب شيميايى تقسيم‌بندى نمودند که بعضى از زمين شناسان اروپايى هم از آن نامها استفاده مى‌کنند.
جورج بارو با بررسى زمين شناسى سنگهاى دگرگونى در اسکاتلند ، نشان داد که سنگهاى دگرگونى اين مناطق يک تغيير تدريجى در بافت و ترکيب کانى شناسى دارند و نتيجه اين مطالعات باعث کشف زون دگرگونى تدريجى گرديد.
بررسى زونهاى مختلف کانيهاى دگرگونى به کرات و در نواحى مختلف توسط تيلى (1925) و هارکز ( 1932 ) و Barth (1936) صورت گرفت ولى در هيچکدام از اين مطالعات مساله پيوند بين فرايندهاى زمين شناسى و فرايندهاى دگرگونى تدريجى به دقت مورد نظر قرار نگرفت.

ريشه لغوى
واژه دگرگونى ، که از کلمه لاتين Metamorphic به معناى تغيير شکل گرفته شده است، به اين اشاره دارد که سنگ اوليه ، شکل اصلى خود را تغيير داده و به شکل جديد در آمده است.

مقدمه

بسیاری از سنگهایی که امروز ، در سطح زمین دیده می‌شوند، آثار و شواهدی بروز می‌دهند که نشان می‌دهد پس از نهشته‌ شدن به صورت سنگ رسوبی ، یا تبلور به صورت سنگ آذرین ، دچار تغییرات دیگری نیز شده‌اند. در نگاه اول برخی از این سنگها شبیه به سنگهای آذرین بلور شده بنظر می‌‌رسند، اما دقت بیشتر نشان می‌دهد که دانه‌های کانی سازنده آنها بطرز خاصی به صورت صفحه‌ای قرار گرفته‌اند. برخی دیگر از این سنگها آثار خمیدگی شدید از خود نشان می‌دهند. تعدادی دیگر ممکن است دارای ترکیب شیمیایی مشابه سنگ آهک باشند. اما بنظر می‌رسد که دانه‌های کانی تشکیل‌ دهنده آنها بسیار بیشتر از دانه‌های سنگ آهک رشد کرده است. بالاخره در این میان سنگهایی هم یافت می‌شود که با سنگهای رسوبی و آذرین تفاوت دارند. تمام این سنگها را سنگهای دگرگونی می‌نامند.

 محققان اسپانيايي اعلام كردند كه به تازگي آثاري از وجود فسيل كرم‌هاي بزرگ دريايي كشف كردند.اين محققان بر اين باورند كه اين كرم‌ها 475 ميليون سال قبل زندگي مي‌كردند و اندازه آن‌ها حدود يك متر (3 پا) بوده است.

شوراي ملي تحقيقات اسپانيا اعلام كرده كه اين نوع كرم‌ها در بازه زماني بين 443 ميليون تا 490 ميليون سال قبل مي‌زيسته‌اند.

اين كرم‌هاي دريايي در بستر كف درياها و اقيانوس‌ها زندگي مي‌كردند و قطر آن‌ها 15 تا 20 سانتي‌متر بوده است.

این تناسب زمین با کرات دیگه است.

وتناسب کرات دیگه با هم

 آندزیت

 بازالت

 گدازه های بالشی

 تاکیلیت( شیشه بازالتی سیاهرنگ)

 دیوریت

 گابرو

 ریولیت